मैत्र दिवाळी अंक

        संपादक शोभा बोल्ली यांच्या #लोकमंगल_मैत्र दिवाळी अंकात एक कथा प्रकाशित झाली आहे. 'वामन मोरेचं नेमकं काय झालं? ही एक दीर्घकथा आहे.कथेचे लेखक सीताराम सावंत आहेत.हे नाव मला तरी नवीन आहे.

        ही कथा तीन अंगाने लिहिली आहे.वामन मोरे आत्महत्या करतो.आत्महत्या करणाऱ्या व्यक्तीबद्दल समाजात अनेक तर्क वितर्क केले जातात.खरे कारण माहित असूनही अनेक काल्पनिक कारणावर खलबते केली जातात.आज गॉसिप करणे हाही करमणुकीचा एक भाग आहे. समाज अशा मृत व्यक्तीच्या मरणात सुध्दा आनंद घेताना दिसतो.सुशांत राजपूतचे उदाहरण आपल्या समोर आहेच.उगीच नको ती कल्पना करायची.कुणाला तरी बळीचा बकरा बनवायचे व आनंद घ्यायचा.ही एक विकृती आहे आणि आज ही खूप मोठ्या प्रमाणात बळावली आहे.यात दुबळ्या व्यक्तीचा बळी दिला जातो.त्यातही स्त्रीला जबाबदार धरण्याची प्रवृत्ती ज्यादा दिसून येते.आजचा समाज असंवेदनशील झाला आहे का? मुख्य प्रसार माध्यमे ही चर्चा सतत चघळत राहतात. हे नेहमीचे झाले आहे.

        वामन मोरे आत्महत्या करतो.लेखक आत्महत्ये मागील कारणांची शोधाशोध करतो.तो तीन अंगांनी ही कथा लिहितो.थोडक्यात तीन कथा लिहितो व मनोरंजन करतो.

पहिले कारण

        बायको आणि आई यांच्यातील भांडणाला कंटाळून,बायकोच्या आक्रस्ताळी स्वभावाला आवर घालता न आल्याने हतबल झालेला वामन, आजारी आईची सेवा न करता आल्यामुळे हीन भावनेने भरलेला.कुठलाच पर्याय शिल्लक नसल्याने शेवटचा निर्णय म्हणून आत्महत्या केलेला.

दुसरे कारण

       सुंदर बायकोवर खूप प्रेम करणारा वामन,तिच्यावर भाबडा विश्वास असलेला,परंतु तिच्या बाहेरख्याली स्वभावामुळे दुःखी झालेला,सामाजिक प्रतिष्ठा वाचावी म्हणून काळजी करणारा.थोडक्यात बायकोच्या लफड्याला वैतागून आत्महत्या करणारा.

तिसरे कारण

    ऑफिसमधील एका विधवा,सेक्सी बाईच्या नादी लागून ब्लकमेकिंगला बळी पडलेला,आपली प्रतिष्ठा गमावण्याच्या भीतीने आत्महत्या केलेला.

        लेखकाने आत्महत्येची तीन कारणे शोधली आहेत.या तिन्ही कारणात आत्महत्या केलेल्या मोरेला दोषी न ठरवता या तिन्ही कथेत बाईला जबाबदार धरले आहे.म्हणजे आत्महत्येस कोणतीतरी स्त्री जबाबदार आहे.ही एक पुरुष प्रधान विचारधारा आहे.पुरुष अशा गोष्टीला जबाबदार नसतो.ठपका ठेवतांना सॉफ्ट टार्गेट ठरविले जाते.आणि स्त्री हे सॉफ्ट टार्गेट दिसते.

        लेखक समाजमन ओळखून कथा लिहितो.मोरे कुठेच कसा चुकत नाही.प्रत्येक वेळेला तो चांगला आहे पण त्याला भेटलेली बाई वाईट आहे ही भावना सार्वजनिक का आहे.कथा मोठी रंजक आणि जिज्ञासा वाढविणारी आहे.कारण आपण सुधा अशा कथेत रस घेणारे वाचक असतो.आपल्याला ही असे विषय चगळण्याची सवय असते.रहस्य आणि उत्कंठा कथेत जपली आहे.दीर्घ कथा असूनही कंटाळवाणी होत नाही.भाषा शैलीत वेग जपला आहे.

        या अंकातील लेख,संवाद आणि अनुवाद हे सदर खूप वाचनीय आहेत.

संवाद सदरातील रामदास भटकळ आणि कौतुकराव ठाले पाटील यांची मुलाखत मनोरंजन आणि ज्ञानवर्धक आहे.सुभाष देशमुख यांची मुलाखत सामाजिक बांधिलकी दर्शविणारी आहे.

लेख सदरातील सारे लेख नावीन्यपूर्ण माहिती देतात. तलत मेहमूद यांच्या जीवनावरील लेख वाचून त्यांचा अभिनय आणि गायकीचा संघर्ष यांची माहिती मिळते.सुलभा पिशवीवर यांचा लेख कुमार गंधर्व यांच्या गायकीचा परिचय करून देणारा आहे.

अनुवादित कथा छान आहेत.

    कविता भाग एक व दोन,दीर्घकथा,कथा हे भाग ही उत्तम झाले आहेत.एकंदरीत अंक सुंदर झाला आहे.अभिनंदन.....!!!!

युवा महोत्सव 2023

 युवा महोत्सव 2023 

        युवा महोत्सवात फक्त पाच ते सात महाविद्यालये चांगल्या तयारीने उतरतात मग बाकीच्या महाविद्यालयाला काय अडचण आहे यांचा विचार होणे आवश्यक आहे. या वर्षी चांगल्या तयारीने आलेली महाविद्यालये होती-

    1.दयानंद कला व शास्त्र महाविद्याल,सोलापूर

    2.शंकरराव मोहिते महाविद्यालय, अकलूज

    3.संगमेश्वर कॉलेज,सोलापूर

    4.शिवाजी महाविद्यालय,बार्शी

    5.कर्मवीर भाऊराव पाटील महाविद्यालय,पंढरपूर

    6.वालचंद इंजिनियरिंग कॉलेज, सोलापूर

    7.सिंहगड इंजिनियरिंग कॉलेज सोलापूर

        पु.अ.होळकर सोलापूर विद्यापीठ व काही कॉलेज सहभागी व्हायचे म्हणून सहभागी होतात. तर काही कॉलेज एक दोन चांगले कला प्रकार घेऊन येतात. म्हणजे फक्त लोकनृत्य छान करायचे बाकी नाही. किंवा एकांकिका फक्त सादर करायची. असे का होते यांची अनेक कारणे असू शकतात.

        सगळे कलाप्रकार सादर करणे खूप अवघड आहे. एकूण कला प्रकारांची संख्या 39 झाली आहे. त्यासाठी लागणारे बजेट खूप मोठे झाले आहे. एवढी मुलांची फी जमा झालेली नसते त्यामुळे हा खर्च कसा करायचं असा प्रश्न कॉलेजला पडलेला आहे. जमा फी मधून विद्यापीठाला 60% रक्कम द्यावी लागते.

        कलाकारांची संख्या मोठी आहे पण चांगले कलाकार खूप कमी आहेत. ग्रामीण महाविद्यालयांना कलाकार मिळत नाहीत मग युवा महोत्सवात भाग घेतला जात नाही.

         एकेकाळी वालचंद शास्त्र व कला महाविद्यालयाचा युवा महोत्सवात मोठा दबदबा असायचा. जनरल चँपियन मध्ये ते हमखास असायचे परंतु या वर्षी त्यांनी सोलो इवेंट मध्येच भाग घेतला होता. महोत्सवात सहभागी महाविद्यालयाची संख्या वाढायच्या ऐवजी कमी होते आहे ही अत्यंत दुखद आहे. वालचंद कॉलेजचा नाट्य विभाग खूप तगडा होता.

        जुनोनीचे मानदेश महाविद्यालय, जेउरचे भारत महाविद्यालय, टेंभुर्णीचे विठ्ठलराव शिंदे महाविद्यालय यांनी सुद्धा अंग काढून घेतले आहे. ही महाविद्यालये नाट्य कला प्रकारात खूप सुंदर काम करीत होती. मानदेश महाविद्यालयाची एकांकिका-लाली, (शिवाजी सरगर) विठ्ठलराव शिंदे महाविद्यालयची एकांकिका-कफन खूप भारी सादरीकरण केले होते व बक्षीस सुद्धा मिळविलेल. त्या एकांकिकेतील मुले नक्कीच भविष्यात चांगले कलाकार होतील अशी आशा करायला हरकत नाही. नागराज मंजुळेच्या मुलाखती ऐकतांना याच भान येत कि असेच ग्रामीण भागातील कलाकारांना योग्य प्रोत्साहन मिळाले तर त्यांना उज्ज्वल भविष्य नक्की आहे.

        या वर्षी संगमेश्वर कॉलेज कडून जैद शेख ने उत्तम कामगिरी केली. एकूण चार बक्षिसे त्याने एकट्याने पटकावली. खूप गुणी आणि संवेदनशील कलाकार आहे. त्याने नुकताच प्रदर्शित झालेला शामची आई या मराठी फिल्म मध्ये काम केले आहे. तो व्यावसायिक रंगभूमि वर काम करतो. संगीत करतो. अत्यंत नम्र व प्रतिभावान कलाकार आहे हा.

       क्रमश:

        

युवा महोत्सव 2023

युवा महोत्सव 2023

        या वर्षीचा पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर सोलापूर विद्यापीठाचा 19 वा 'युवा महोत्सव 2023' दिनांक 10 ते 13 आक्टोबर 2023 या कालावधीत स्वेरी कॉलेज ऑफ इंजिनिअरिंग, पंढरपूर येथे आयोजित केला होता. या महाविद्यालयाचे संस्थापक मा.रोंगे सर व त्यांचा स्टाफ अत्यंत तत्पर व नम्र असल्याने सगळे नियोजन अत्यंत नेटके व छान झाले होते. कसलीच तक्रार नाही. राहण्याची, जेवणाची,वाहतूक व्यवस्था इत्यादि सोय उत्तम होती. स्टेज व्यवस्था खूप छान झाली होती. या वर्षी मला विद्यापीठाच्या कॅमेटीत काम करण्याचा योग आला. विद्यार्थी विकास विभागाचे संचालक,डॉ.केदारनाथ काळवणे यांचा निर्णय. मला लोककला मंच दिला होता. मंच व्यवस्था, तेथील स्वयंसेवक विद्यार्थी, प्राध्यापक यांची सेवा मनाला प्रसन्न करणारी होती. 

        पहिल्या दिवसांपासून सगळे कलाप्रकार सुरळीत चालू होते. कसलीही गडबड नाही. सगळे आपापल्या कामात. मुले आपापल्या कला प्रकाराचे सादरीकरण करण्यात व्यस्त. कसलेही भांडण,तंटा,तक्रार नाही. विद्यापीठाचे कॅमेटी मेंबर आपापल्या जागी आपली ड्यूटी बजावीत होते. तसे तर विद्यापीठाचे सगळेच युवा महोत्सव विनातक्रार पार पडतात तरीही या वर्षी अत्यंत शांततेत महोत्सव चालू होता. 

        या वर्षीच्या महोत्सवाचे वैशिष्ट्य होते लोककला प्रकार. लावणी, पोवाडा, जलसा, भजन, भारुड, कव्वाली, पाश्चात्य गायन. एकापेक्षा एक भारी संगीत कलाप्रकार. महोत्सव, महोत्सव वाटावा असे लोककला प्रकार सादर झाले. या कला प्रकाराचा समावेश करण्याचा निर्णय उशिराल्याने यांची तयारी करायला वेळ मिळाला नाही. खूप कमी एंट्री होत्या. पुढील वर्षी भरपूर येतील. सादर झालेल्या लोककला प्रकारात शिवाजी कॉलेज, बार्शी., शंकरराव मोहिते कॉलेज, अकलूज., दयानंद कॉलेज, सोलापूर, संगमेश्वर कॉलेज, सोलापूर व वसुंधरा कॉलेज, सोलापूर यांची तयारी चांगली झाली होती. या कला प्रकारात शिवाजी कॉलेजने बाजी मारली. 

           सिंहगड कॉलेजच्या मुलींनी लावणी जबरदस्त सादर केली आणि प्रथम क्रमांक मिळविला. सगळे व्यावसायिक लोक. वादक, गायक, कोरियोग्राफर. खर्च भरपूर केला होता. अगदी प्रत्येक मुलीच्या मापाच्या साड्या शिवून घेतल्या होत्या असे समजले. नृत्य पाहायला मजा आली. सुदर्शन माने व त्यांच्या टीमचे अभिनंदन करायला हवे. 

https://youtu.be/VG1VDr8WiME?feature=shared 

        संगीत विभागात समूह गायन मध्ये संगमेश्वर कॉलेज ने सलग तीन वर्ष प्रथम क्रमांक मिळविला. पाश्चात्य गायन या वर्षी समावेश झालेला कला प्रकार त्यातही संगमेश्वर ने बाजी मारली व द्वितीय क्रमांक मिळीविला. वैभव केंगार यांना नेमक काय करायला हव हे सापडले आहे. 

https://youtu.be/nxkxsLhEDCM?si=Voepel_4Ya06mpd5

        नाट्य कला प्रकारात शंकरराव मोहिते महाविद्यालयाने चांगलीच बाजी मारली. उखळी एकांकिका व अभिनय प्रथम क्रमांक मिळविला. किरण लोंढे व सागर देवकुळे यांची एकांकिका वांझ, कर्मवीर भाऊराव कॉलेजची म्हातारा पाऊस, संगमेश्वर कॉलेजची Silent Scream एकांकिका जोरात होत्या. वांझ आणि Silent Scream एकांकिका बक्षीस मिळवू शकल्या नाहीत यावर विश्वास बसत नाही. संगमेश्वरच्या जैद शेख ला अभिनयाचे द्वितीय पारितोषिक मिळाले.बऱ्याच एकांकिका मी पहिल्या नाहीत त्यामुळे मी त्यावर लिहू शकत नाही. 

            नृत्य विभागाची ट्रॉफी संगमेश्वर कॉलेज ने पटकावली. लोकनृत्य प्रथम व शास्त्रीय नृत्य प्रथम. लोकनृत्यात दयानंद महाविद्यालय व शंकरराव महाविद्यालय, बुर्ला महिला कॉलेज यांनी सुंदर नृत्य प्रकार सादर केला. संगमेश्वर च्या मुलींनी जबरदस्त नृत्य केले. लय,ताल,नजाकत,चेहऱ्याचे हावभाव एकापेक्षा एक भारी होते. विशेष म्हणजे बॅलन्स सांभाळून नृत्य करणे. अफलातून नृत्य होते. नृत्य संपल्यावर चार मुली बेशुद्ध पडल्या होत्या. 

        शास्त्रीय नृत्य मध्ये शरयू देशमुख ने प्रथम क्रमांक मिळविला. गेल्या वर्षी उर्मी कुलकर्णीने प्रथम क्रमांक मिळविला होता. शास्त्रीय नृत्यात संगमेश्वर हमेशा प्रथम असते. ममता बोल्ली, नंदिता देशपांडे, श्रद्धा कुलकर्णी, उर्मी कुलकर्णी आणि शरयू देशमुख एक परंपरा झाली आहे. (लिंक मध्ये नृत्य पाहू शकता.)

https://youtu.be/gjoN52WlQ3o?si=NDM3RakwX97USw4I

क्रमशः